Begrip · Hypotheken en zekerheden
Eerste hypotheekrecht
Ook genoemd: eerste recht van hypotheek, 1e hypotheek
Een eerste hypotheekrecht is het hypotheekrecht met de hoogste rang op een pand: bij een gedwongen verkoop wordt de houder ervan, na aftrek van kosten, als eerste uit de opbrengst voldaan, vóór eventuele tweede of lagere hypotheekhouders.
2 minuten lezen · laatst inhoudelijk gecontroleerd op 2026-08-04 · HBNL redactie
Het hypotheekrecht dat in beginsel vóór later gerangschikte hypotheekrechten uit de opbrengst wordt voldaan.
In gewone taal
De schuldeiser die als eerste aan de beurt is bij verdeling van de verkoopopbrengst van een pand. Dit is meestal, maar niet altijd, de partij die het grootste deel van de financiering heeft verstrekt.
Hoe werkt dit bij vastgoedfinanciering?
De rangorde van hypotheekrechten wordt in beginsel bepaald door de volgorde van inschrijving in de openbare registers van het Kadaster: wie het eerst is ingeschreven, staat vooraan.
Bij een executieverkoop worden eerst de kosten van de procedure voldaan, daarna de vordering van de eerste hypotheekhouder tot het ingeschreven bedrag, en pas daarna eventuele lager gerangschikte hypotheekhouders.
Een eerste hypotheekrecht wordt in de praktijk vaak gevestigd door de partij die het grootste deel van de financiering verstrekt, bijvoorbeeld een bank. Aanvullende financiering, zoals een tweede geldverstrekker, komt dan in een lagere rang.
Voorbeeld
Brengt een pand bij gedwongen verkoop € 1.000.000 op en zijn de uitwinningskosten € 50.000, dan resteert € 950.000. Heeft de eerste hypotheekhouder een vordering van € 800.000, dan wordt deze volledig voldaan en blijft € 150.000 over voor eventuele lager gerangschikte hypotheekhouders.
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Verkoopopbrengst | € 1.000.000 |
| Uitwinningskosten | € 50.000 |
| Vordering eerste hypotheekhouder | € 800.000 |
| Resterend voor lagere rangen | € 150.000 |
Waarom is dit relevant voor u als belegger?
Een eerste recht staat vooraan in de rangorde en loopt daarmee in beginsel een kleiner risico op onvolledige terugbetaling dan een lager gerangschikt recht, bij een gelijke waarde en verkoopopbrengst.
Voor beleggers is het van belang te weten of de financiering waarin wordt belegd, is gedekt door een eerste of een lager gerangschikt hypotheekrecht, omdat dit direct van invloed is op de volgorde van verhaal.
Waar moet u op letten?
- Ook een eerste hypotheekrecht betekent niet automatisch volledige terugbetaling: kosten en een lagere opbrengst gaan er eerst vanaf.
- Controleer of er naast het hypotheekrecht ook andere voorrangsposities bestaan, zoals een fiscaal voorrecht.
- Ga na of het ingeschreven bedrag voldoende is om de volledige vordering, inclusief rente en kosten, te dekken.
Wat kan er misgaan?
Ook bij een eerste hypotheekrecht kan de opbrengst bij een gedwongen verkoop lager zijn dan de vordering, bijvoorbeeld door een gedaalde marktwaarde of hoge kosten.
Als de marktwaarde van het pand op het moment van verkoop lager is dan bij het aangaan van de financiering, kan zelfs de eerste hypotheekhouder een deel van zijn vordering niet terugkrijgen.
Lees verder
- Tweede hypotheekrechtEen hypotheekrecht dat in rang achter een eerder gevestigd of hoger gerangschikt hypotheekrecht staat.
- HypotheekrangDe volgorde waarin hypotheekhouders zich in beginsel op de opbrengst van hetzelfde vastgoed kunnen verhalen.
- Eerste of tweede hypotheekrecht: wat is het verschil?De rang van een hypotheekrecht bepaalt in beginsel de volgorde waarin schuldeisers zich op de opbrengst kunnen verhalen. Een tweede hypotheekrecht staat achter het eerste recht en kent daardoor doorgaans een hoger risico.
- HypotheekrechtEen zekerheidsrecht op een registergoed dat de schuldeiser onder voorwaarden een sterkere verhaalspositie geeft wanneer verplichtingen niet worden nagekomen.
Bronnen
- Kadaster — Hypotheekinformatie uit de openbare registers (geraadpleegd op 2026-08-04)
- Kadaster — Rangorde van inschrijvingen (BRK-catalogus) (geraadpleegd op 2026-08-04)
- Overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 3, titel 9 — Rechten van pand en hypotheek (geraadpleegd op 2026-08-04)
Informatieve disclaimer
Deze uitleg is algemeen van aard. De precieze werking kan per financiering, juridische structuur en documentatie verschillen. Lees voor een concrete belegging altijd het memorandum, de voorwaarden en de overige projectdocumentatie.
Volgende stap
Wilt u zien hoe dit binnen HBNL is uitgewerkt? Vraag het memorandum aan en lees de voorwaarden, de juridische structuur, de zekerheden en de risico's voordat u een beleggingsbeslissing neemt.